Eski sohbet siteleri denince birçoğumuzun aklına aynı görüntüler gelir: bilgisayar başında geçen geceler, ezbere bilinen nickler, “slm nbr” ile başlayan yazışmalar. Bugün hâlâ eski sohbet odalarını arayanlar var; kimi o insanları özlüyor, kimi o sade ve samimi havayı.
Bu yazıda Türkiye’de internet sohbetinin kısa tarihini, eski chat programlarının ne zaman ve neden kapandığını ve o havayı bugün nerede bulabileceğinizi anlatıyoruz. Tarihleri tek tek kaynaklardan kontrol ettik.
Sohbetin Kısa Zaman Çizelgesi
- 1988: Finlandiya’da Jarkko Oikarinen, kanallar üzerinden yazışmayı sağlayan IRC’yi geliştirdi.
- 1995: IRC’ye bağlanmak için kullanılan Windows programı mIRC’in ilk sürümü 28 Şubat’ta yayımlandı.
- 1996: İsrailli Mirabilis şirketi, adı İngilizce “I seek you” sözünden gelen ICQ’yu kasım ayında çıkardı.
- 1999: MSN Messenger 22 Temmuz’da yayımlandı. Aynı yıl kurulan Mynet’in ilk servisleri arasında chat de vardı.
- 2000’ler: Portallar, tarayıcıda Java ya da Flash eklentisiyle açılan sohbet odalarını yaygınlaştırdı.
- 2010 sonu ve 2011: Kullanıcı arşivlerine göre Mynet, klasik sohbet odalarının yerine 3 boyutlu sohbet oyunu Smeet’i koydu.
- 2013: Microsoft, Messenger hizmetini Çin dışında kapattı ve kullanıcıları Skype’a yönlendirdi.
- 2015: Chrome, Java eklentisinin dayandığı NPAPI desteğini kaldırdı; Java ile açılan eski sohbet pencereleri tarayıcılarda çalışmaz hâle gelmeye başladı.
- 2020: Flash Player’ın desteği 31 Aralık’ta sona erdi.
- 2024: Smeet 5 Ocak’ta, ICQ ise 26 Haziran’da kapandı.
En Çok Özlenen Eski Sohbet Durakları
mIRC ve IRC kanalları
Sunucuya bağlanıp #sohbet gibi kanallara girilen, op’ların @ işaretiyle düzeni sağladığı dünya. Program kurmak gerekirdi ama bir kez alıştınız mı bırakmak zordu. Ayrıntıları mIRC sohbet yazımızda anlattık.
Mynet sohbet odaları
Tarayıcıda Java ile açılan pencerede, o dönemi yaşayanların anlattığına göre şehir ve yaş gruplarına ayrılmış odalarda bir nesil tanıştı. Odaların nasıl kapandığını eski Mynet sohbet yazımızda tarihleriyle bulabilirsiniz.
ICQ ve MSN Messenger
Sohbet odalarında tanışılan kişilerle muhabbet çoğu zaman bu programlarda sürerdi. ICQ’nun mesaj sesi, MSN’in “titreşim” özelliği ve durum mesajları bir dönemin simgesiydi.
Java ve Flash sohbet pencereleri
“Java yükleniyor” beklemesiyle açılan, bazen hiç açılmayan o pencereler eski sohbet sitelerinin en tanıdık görüntüsüydü. Eklentilerin desteği bitince bu odaların çoğu ya kapandı ya da yeni teknolojilere taşındı.
Eski Sohbet Siteleri Neden Kapandı?
Tek bir sebep yok; birkaç gelişme üst üste geldi:
- Eklentilerin sonu: Java ve Flash desteğinin bitmesi, bu teknolojilerle çalışan odaları kullanılamaz hâle getirdi.
- Akıllı telefonlar: Sohbet bilgisayar başından cebe taşındı; birçok masaüstü program bu değişime ayak uyduramadı.
- Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları: Tanıdıklarla yazışma büyük ölçüde bu uygulamalara geçti.
- Şirketlerin tercihleri: Bazı servisler yerine yeni ürünler koydu; Mynet’in Smeet’e, Microsoft’un Skype’a geçmesi gibi.
Eski Chat Programları ile Bugünün Sohbet Siteleri
- Kurulum: Eskiden program indirilir ya da eklenti kurulurdu; bugün tarayıcıda açılıyor.
- Cihaz: Eskiden çoğunlukla bilgisayardan girilirdi; bugün telefondan da aynı odaya girebiliyorsunuz.
- Hız: Mesajlar artık sayfa yenilenmeden, anında ekrana düşüyor.
- Güvenlik: Engelleme, özel mesajları kapatma ve küfür filtresi gibi araçlar bugün çok daha yaygın.
Eski Sohbet Odalarının Havası Bugün Nerede?
Orijinal odalar artık yok; ama o sade düzeni seven herkes için tarayıcıdan açılan sohbet siteleri var. Dertlesme.com, eski sohbet odalarının tanıdık alışkanlıklarını bugünün teknolojisiyle buluşturuyor:
- Nickle giriş: Takma adınızı yazıp girersiniz; /nick yeniNick ile değiştirir, /nick kaydet şifre ile kaydedersiniz.
- Odalar ve rütbeler: Sohbet, Radyo, Oyun ve Çarkıfelek odaları var; odalarda op gibi rütbeler bulunur.
- Bot oyunları: Eski kanallardaki bilgi yarışması botları gibi, Oyun ve Çarkıfelek odalarında kelime oyunlarını botlar yönetir.
- Özel mesaj ve etiketleme: @ ile birine seslenir, özelden birebir devam edersiniz.
- Arkadaş listesi: Kayıtlı nicklerle arkadaşlık isteği gönderip arkadaşlarınızın çevrimiçi olup olmadığını görebilirsiniz.
Kısacası eski sohbet sitelerini özleyenler için kurulum derdi olmayan, telefonda da açılan bir sohbet odaları düzeni var. Sohbet 18 yaş ve üzeri içindir; sohbet kurallarına göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Eski sohbet sitelerine bugün girilebilir mi?
Mynet’in klasik odaları, MSN Messenger ve ICQ gibi servisler kapandı; bu yüzden orijinal odalara girilemiyor. IRC ağları ise bugün de çalışıyor.
MSN Messenger ne zaman kapandı?
Microsoft, Messenger hizmetini 2013’te Çin dışında kapattı ve kullanıcıları Skype’a yönlendirdi. Çin’de hizmet Ekim 2014’e kadar sürdü.
ICQ hâlâ var mı?
Hayır. ICQ, 1996’dan beri süren yolculuğunun ardından 26 Haziran 2024’te kapandı.
Eski sohbet odası havasını nerede bulabilirim?
Nickle girilen, odaları ve rütbeleri olan sohbet sitelerinde. Dertlesme.com’da eski sohbet sitelerinin bu düzeni tarayıcıdan, üyeliksiz ve ücretsiz olarak sürüyor; sayfanın üstündeki kutuya bir nick yazmanız yeterli.
