Chat, İngilizcede “sohbet etmek, laflamak” anlamına gelen bir kelimedir. İnternette ise yazışarak, anlık olarak yapılan sohbetin adı olmuştur. Chat’in Türkçe karşılığı en yaygın kullanımıyla “sohbet”tir; bilişim terimlerinde “söyleşi” karşılığı da önerilir.
Kısacası chat ne demek sorusunun cevabı şu: Chat, internet üzerinden yazışarak sohbet etmektir. Aşağıda kelimenin anlamını, Türkçedeki karşılıklarını ve günlük dilde nasıl kullanıldığını örneklerle anlatıyoruz.
Chat Kelimesinin Anlamı
İngilizcede chat hem fiil hem isim olarak kullanılır:
- Fiil olarak: Samimi ve rahat bir şekilde konuşmak, laflamak. “We chatted for hours.” (Saatlerce sohbet ettik.)
- İsim olarak: Samimi, kısa konuşma. “Let’s have a chat.” (Biraz sohbet edelim.)
Kelime, İngilizcede “gevezelik etmek” anlamındaki chatter kelimesinin kısalmış hâlidir. İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte chat, bilgisayar ya da telefon üzerinden anlık yazışmanın adı oldu.
Chat’in Türkçe Karşılığı Nedir?
Chat için Türkçede birden fazla karşılık kullanılır:
- Sohbet: En yaygın karşılıktır. “Chat odası” yerine “sohbet odası”, “chat yapmak” yerine “sohbet etmek” denir.
- Söyleşi: Bilişim terimleri sözlüklerinde chat için “söyleşi”, chat room için “söyleşi odası” önerilir.
- Yazışma: Sohbetin yazıyla yapıldığını vurgulamak için kullanılır.
Türk Dil Kurumunun yayın organı Türk Dili dergisinde 2006’da yayımlanan bir makalede de “chatleşmek” gibi kullanımlar yerine “sohbet etmek” ve “söyleşi yapmak” gibi Türkçe karşılıkların tercih edilmesi önerilir.
Sohbet Kelimesi Nereden Gelir?
Sohbet, Arapça “suhbet” kelimesinden gelir ve kökünde “dostluk etme, arkadaşlık” anlamı vardır. Yani Türkçede sohbet yalnızca konuşmayı değil, birlikte vakit geçirmenin sıcaklığını da anlatır.
Chat ile sohbet arasındaki ince fark da burada yatıyor: Chat daha çok kısa ve anlık yazışmayı, sohbet ise samimi ve uzun soluklu muhabbeti çağrıştırır. Sohbetin internetteki temellerini sohbet nedir yazımızda ayrıca anlattık.
Chat ile İlgili Sık Kullanılan İfadeler
- Chat yapmak: İnternette yazışarak sohbet etmek.
- Chat odası: Birçok kişinin aynı anda yazıştığı sohbet odası.
- Chat sitesi: Sohbet odalarının bulunduğu internet sitesi.
- Canlı chat: Mesajların anında iletildiği sohbet; şirket sitelerindeki canlı destek için de kullanılır.
- Group chat: Grup sohbeti.
- Private chat ya da PM: Özel mesaj, birebir sohbet.
- Chatbot: Sohbet robotu; insanlarla yazışan bilgisayar programı.
- Chatleşmek: Gündelik dilde “chat yapmak” anlamında kullanılan bir ifade.
Türkiye’de Chat’in Kısa Hikâyesi
Türkiye’de internetin ilk yıllarında chat denince akla IRC kanalları ve onlara bağlanmayı sağlayan mIRC sohbet programı gelirdi. Ardından portalların tarayıcıda açılan sohbet odaları yaygınlaştı; eski Mynet sohbet odaları bunun en bilinen örneklerindendir. Bugün ise chat, eklenti gerektirmeyen web sohbet siteleri ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden sürüyor.
Chat Nasıl Okunur ve Yazılır?
Chat, İngilizcede “çet” diye okunur. Türkçe metinlerde ek alırken okunuşa göre yazılır: chat’e, chat’te, chat’i. Gündelik dilde kelime okunduğu gibi “çet” diye de yazılır; “çet odası” gibi aramalar bunun örneğidir.
Chat Yapmak İçin Ne Gerekir?
Bugün chat yapmak için bir tarayıcı ve bir takma ad yeterli. Dertlesme.com’da e-posta ya da telefon numarası vermeden sohbet odasına girebilirsiniz:
- Sayfanın üstündeki giriş kutusuna bir nick yazın.
- Sohbet odasında selam verin.
- Tanıştığınız kişiyle özel mesajdan devam edin.
Hemen chat yapmak isteyenler için odalar bilgisayarda da telefonda da tarayıcıdan açılır. Sohbet siteleri arasında seçim yaparken kayıt için e-posta ya da telefon istemeyenleri tercih edin; Dertlesme.com da bunlardan biri. Sohbet 18 yaş ve üzeri içindir; sohbet kurallarına da göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Chat ne demek kısaca?
Chat, internet üzerinden anlık olarak yazışarak sohbet etmektir.
Chat Türkçe bir kelime mi?
Hayır, İngilizce kökenlidir. Türkçe karşılığı “sohbet” ya da “söyleşi”dir; yine de chat kelimesi günlük dile yerleşmiştir ve çoğu kişi iki kelimeyi aynı anlamda kullanır.
Chat odası ne demek?
Birçok kişinin aynı anda yazıştığı sanal sohbet odasıdır. Türkçede “sohbet odası” denir.
Chatleşmek doğru bir kelime mi?
Gündelik dilde kullanılır; ancak yazı dilinde “sohbet etmek” ya da “yazışmak” tercih edilir.
